Blizna? Każdy z nas ma jakieś blizny, pozostałość po przygodach z dzieciństwa. Niewielkie, powierzchowne blizny nie stanowią problemu. Sprawa staje się istotna w przypadku, gdy blizna wpływa negatywnie na narząd ruchu- destrukcyjnie wpływają na ciało duże, masywne, głębokie blizny, np. po cesarskim cieciu, leczeniu operacyjnym powłok brzusznych czy operacji ortopedycznej oraz po leczeniu chirurgicznym nowotworów.

Blizna jest nieodzowną pozostałością po leczeniu większości nowotworów złośliwych. Powstaje w wyniku zabiegów operacyjnych, ale także może wystąpić na skutek napromieniania tkanek i podawania dożylnego cytostatyków. Wszystkie uszkodzenia naruszające ciągłość skóry lub błon śluzowych prowadzą do powstania rany. Może być ona następstwem urazu różnorodnego pochodzenia (np. przecięcie, rozerwanie, oparzenie, uciśnięcie, itd.), często o różnym nasileniu i przebiegu (rana może powstać w sposób gwałtowny lub na skutek czynnika uszkadzającego działającego przez dłuższy czas– np. rana w postaci odleżyny).

Ze względu na sposób gojenia rany dzielimy na: przewlekłe i ostre. Ostre rany przechodzą przez skomplikowany proces (z udziałem różnych rodzajów komórek), który prowadzi do wyleczenia. W przypadku ran przewlekłych następuje proces naprawy, ale nie udaje się przywrócić przybliżonych do prawidłowych funkcji tkanek. Mimo że proces gojenia ran różni się w zależności od typów tkanek, jego fazy pozostają takie same. Proces gojenia rany obejmuje przewidywalny łańcuch zdarzeń, który jest dokładnie regulowany. Składa się z pięciu etapów: hemostazy, stanu zapalnego, migracji i proliferacji komórkowej, syntezy białek i obkurczania rany oraz przebudowy blizny. W procesie rehabilitacji kluczowe znaczenie ma przebudowa blizny. Przebudowa blizny zaczyna dominować jako priorytetowy proces gojenia około 21 dni od zranienia. Pod wpływem interferonu, czynnika martwicy nowotworów (ang. tumor necrosisfactor α,TNF-α) i samej macierzy kolagenowej zmniejsza się wskaźnik syntezy kolagenu. Natura macierzy rany zmienia się wraz z przebudową blizny. Niedojrzała blizna zawiera zdezorganizowany układ drobnych włókien kolagenowych, który jest stopniowo zastępowany przez grubsze włókna ułożone w orientacji odpowiadającej napięciom skóry. Dodatkowo liczba wiązań krzyżowych, zarówno w cząsteczkach, jak i pomiędzy cząsteczkami, stopniowo zwiększa się. Podczas przebudowy zmniejsza się liczba komórek (dzięki apoptozie). Proporcje pomiędzy kolagenem typu I i III zmieniają się. Proces przebudowy prowadzi do znacznego zwiększenia wytrzymałości mechanicznej rany.

Częstym powikłaniem gojenia się rany jest krwiak. Niedokładna hemostaza naczyń krwionośnym w czasie zabiegu lub zaburzenia metaboliczne (np. w przebiegu cukrzycy). Krwiak zaburza prawidłowe gojenie się ran i może być przyczyną zakażenia rany. Po wchłonięciu się krwiaka pozostaje zwiększona ilość włókien kolagenowych– zrostów w obrębie blizny i często dochodzi do powstania „zaciągnięć” tkanek w okolicy blizny. Najbardziej widocznym efektem takiej właściwości tkanki po wystąpieniu krwiaka lub w procesie obkurczania się blizny jest zespół powrózka (ang. axillary web syndrom), widoczny w okolicy dołu pachowego u kobiet po mastektomii. Ogranicza on znacznie zakres ruchomości w stawie oraz wywołuje ból podczas rozciągania w okolicy blizny i na całym przebiegu powrózka. Leczenie tego zespołu odbywa się za pomocą technik terapii tkanek miękkich i mobilizacji blizny oraz tkanek okalających.